L’AI Act après le Digital Omnibus : qu’est-ce qui s’applique, et qu’est-ce qui a été reporté ?

De Europese AI Act (Verordening 2024/1689) wordt gefaseerd van kracht. In juli 2026 werd ze bijgestuurd door het zogenaamde Digital Omnibus on AI, Verordening (EU) 2026/1744. Die werd op 24 juli 2026 gepubliceerd en trad op 27 juli 2026 in werking. Veel berichtgeving vatte dat samen als “de AI Act is uitgesteld”. Dat klopt maar half.

Wat opschoof

• Hoog-risicotoepassingen (bijlage III), zoals AI bij aanwerving, onderwijs, kredietbeoordeling of toegang tot essentiële diensten: van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027.
• AI in producten die al onder Europese productveiligheidsregels vallen (bijlage I): naar 2 augustus 2028.

Wat wel al geldt

• Verboden praktijken (artikel 5) gelden sinds februari 2025. Het Omnibus voegde er een nieuwe categorie aan toe: systemen die niet-consensuele intieme beelden of kindermisbruikmateriaal genereren, met een overgang tot 2 december 2026.
• Transparantie (artikel 50) geldt sinds 2 augustus 2026. Wie AI inzet, moet in bepaalde gevallen melden dat mensen met AI te maken hebben of dat inhoud kunstmatig gegenereerd of gemanipuleerd is, bijvoorbeeld bij deepfakes. Alleen de technische watermerkplicht voor aanbieders van systemen die al op de markt waren, kreeg uitstel tot 2 december 2026.
• AI-geletterdheid (artikel 4) blijft bestaan, maar werd anders geformuleerd: organisaties moeten passende maatregelen nemen om AI-geletterdheid te ondersteunen. Het is een inspanningsverplichting, geen resultaatsverbintenis.

Wat betekent dat voor een kmo die AI gebruikt?

De meeste organisaties zijn “gebruiksverantwoordelijke” (deployer) van AI-systemen van anderen, zoals een chatassistent of een tool die teksten of beelden maakt. Voor hen zijn vandaag vooral drie vragen relevant:

1. Weten we welke AI-tools er gebruikt worden, en waarvoor?
2. Maken we duidelijk wanneer klanten met AI praten of AI-gegenereerde inhoud zien, waar dat vereist is?
3. Nemen we aantoonbare maatregelen rond AI-geletterdheid, afgestemd op rol en risico?

Gebruik je AI voor beslissingen over mensen, zoals bij aanwerving of evaluatie? Gebruik dan de extra tijd tot december 2027 om je voor te bereiden, en laat die toepassingen juridisch beoordelen.