Home / Inzichten / AI Act

AI-geletterdheid: wat de AI Act van je vraagt, en wat niet

De verplichting rond AI-geletterdheid werd in 2026 versoepeld, maar ze verdween niet. Wat betekent een inspanningsverplichting in de praktijk?

AI Act · 5 minuten lezen · ORBIT Elevations

Artikel 4 van de AI Act geldt sinds 2 februari 2025. Oorspronkelijk vroeg het een “toereikend niveau” van AI-geletterdheid bij personeel en anderen die namens een organisatie met AI werken. Met het Digital Omnibus van juli 2026 werd dat bijgesteld: aanbieders en gebruiksverantwoordelijken moeten nu passende maatregelen nemen om AI-geletterdheid te ondersteunen. Advocatenkantoor Stibbe omschrijft het als een inspanningsverplichting, geen resultaatsverbintenis.

Wat AI-geletterdheid is

Het gaat over de kennis en vaardigheden om AI bewust en verantwoord te gebruiken: weten wat een systeem kan, waar het fouten maakt, welke data je wel en niet gebruikt en wanneer je zelf moet beslissen. De Europese Commissie benadrukte in haar vragen en antwoorden al dat maatregelen rekening moeten houden met de kennis, ervaring en opleiding van mensen, en met de context waarin het systeem gebruikt wordt.

Wat het niet is

Er bestaat geen verplicht certificaat of standaardopleiding die op zich bewijst dat je in orde bent. En een versoepeling betekent niet dat je niets hoeft te doen: wie geen enkele maatregel kan aantonen, heeft nog steeds een probleem. Bovendien blijft AI-geletterdheid de beste verzekering tegen datalekken, foute output en verkeerde verwachtingen.

Een werkbare aanpak in vier stappen

  1. Breng in kaart welke AI-tools er gebruikt worden, door wie en waarvoor.
  2. Maak een kort, concreet AI-beleid met voorbeelden van wat wel en niet mag.
  3. Stem opleiding af op rol en risico: alle gebruikers, taakgebruikers, interne eigenaars en leidinggevenden.
  4. Documenteer wat je doet. Bij een inspanningsverplichting is dat je beste bewijs.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies.

Waar wil jij over een jaar staan?

Een kennismaking duurt een uur en is vrijblijvend. Je vertelt waar het knelt, wij zeggen eerlijk of en hoe we kunnen helpen.